Brandveiligheid in woonvormen met zorg: tussen regels en realiteit

De zorg in ons land is de laatste 10 jaar sterk verschoven naar zelfstandig wonen. Steeds meer mensen met een (zwaardere) zorgvraag wonen in reguliere woongebouwen. Het brandveiligheidsbeleid en de bijbehorende voorschriften zijn niet in hetzelfde tempo meegegroeid. Het NIPV onderzocht hoe in de praktijk wordt omgegaan met de brandveiligheid in woongebouwen waarin mensen met een zorgvraag wonen. Het onderzoek is gedaan in opdracht van het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO).

Belangrijke bevindingen

1. Steeds meer mensen met een zwaardere zorgvraag wonen zelfstandig thuis. Bij brand zijn zij afhankelijk van hulp, terwijl de huidige brandveiligheidsregels uitgaan van zelfredzaamheid.
2. In veel woonvormen met zorgbehoevende bewoners ontbreken voorzieningen en organisatorische maatregelen die in zorginstellingen gebruikelijk zijn, zoals 24/7 hulp bij brand, brandmeldinstallaties en ontruimingsplannen. Hierdoor zijn bewoners bij brand regelmatig nog op zichzelf aangewezen terwijl ze juist extra ondersteuning vereisen.
3. Bewoners verschillen sterk in hun vermogen om zelfstandig te handelen bij brand. Dit maakt een veilige en snelle evacuatie complex, zeker wanneer zorgbehoevende bewoners verspreid over het gebouw wonen en voor de brandweer niet altijd duidelijk is waar zij zich bevinden of welke hulp zij nodig hebben.
4. De huidige indeling in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) kijkt voornamelijk naar het zorgaanbod terwijl de feitelijke zorgzwaarte en benodigde hulp van bewoners sterk kunnen verschillen. Omdat dit niet goed aansluit, kunnen woonvormen formeel als regulier wonen worden beschouwd terwijl de hulpbehoefte groter is. Dit kan leiden tot verhoogde risico’s voor zowel bewoners als hulpverleners.
5. De rolverdeling tussen zorgorganisatie, woningcorporatie, bewoner en hulpverlening is niet altijd helder. Meer duidelijkheid over verantwoordelijkheden en een betere wettelijke borging van passende brandveiligheidsmaatregelen zijn daarom gewenst.

Meer weten? Kijk op de website van het NIPV en download het onderzoeksrapport.